DE SPRONG VAN JAN VAN SCHAFFELAAR IN 1482

In de Nederlandse geschiedenis staat een periode - ongeveer tussen 1350 en het einde van de 15e eeuw - bekend als de Hoekse en Kabeljauwse twisten. De beide partijen bestonden uit vaak wisselende groepen van edelen en steden in Holland en Zeeland. De inzet was oorspronkelijk het verkrijgen en behouden van invloed op het bestuur en van winstgevende functies in de regering en aan het hof van de graaf. Op het laatst ging het meer over de vraag of men voor Bourgondië (Kabeljauws) of tegen Bourgondië (Hoeks) was.

David van Bourgondië, een bastaardzoon van Filips de Goede, was in de tweede helft van de 15e eeuw bisschop van Utrecht. Hij werd door het Hoekse stadsbestuur uit zijn stad verdreven en trok zich terug op het kasteel bij Wijk bij Duurstede. Kabeljauwse troepen belegerden daarop Utrecht om de bevolking van deze stad uit te hongeren. De met het Utrechtse stadsbestuur verbonden hertog Jan II van Kleef zond voedseltransporten naar de belegerde stad; soortgelijke transporten vonden plaats vanuit Deventer.

Op het huis "Puttenstein" bij Elburg en op kasteel "Roosendaal" bij Arnhem waren soldaten van de bisschop gelegerd die opdracht kregen de voedseltransporten te onderscheppen. Tot de op de "Roosendaal" gelegerde troepen behoorde ook de ruiteraanvoerder Jan van Schaffelaar, waarschijnlijk afkomstig uit het schoutambt Barneveld.

"Op de zestiende dag in juli hebben een aantal ruiters, afkomstig van de "Roosendaal", de toren en de kerk van Barneveld ingenomen; ze waren met negentien man. Soldaten van de steden Amersfoort en Nijkerk belegerden de kerk. Ze hadden kanonnen bij zich waarmee ze door de toren schoten. Hierbij kwamen vier of vijf bezetters om het leven. De mannen op de toren verzochten om een onderhoud, hetgeen geschiedde. De mannen op de toren boden aan zich over te geven, maar die van Amersfoort gingen hier niet op in. Zij wilden dat de mannen een zekere Jan van Schaffelaar uit de galmgaten naar beneden wierpen. De mannen op de toren wilden dit niet doen. Toen zei Jan van Schaffelaar: "Lieve gezellen, ik moet toch eenmaal sterven, ik wil u geen moeilijkheden bezorgen." Hij ging boven op de tinnen van de toren staan, zette zijn handen in zijn zijden en sprong naar beneden.
Hij overleefde zijn val maar werd door zijn vijanden gedood.

In 1903 werd in Barneveld het standbeeld voor Jan van Schaffelaar onthuld, een stenen huldeblijk voor een daad van kameraadschap, nu vijfhonderd jaar geleden.

Tot zover het verhaal van “Jan van Schaffelaar’.

Sloeproeivereniging EKiep’9 herkend zich in deze daad van kameraadschap teamgeest en volharding welke door ons ook door de jaren heen is opgebouwd.

Dit bracht bij het idee om de sloep een herkenbare naam te geven, en wat is voor Barneveld nu bekender dan onze Jan en dit is onze manier  om Barneveld op een positieve wijze nog beter op de kaart te zetten en uit te dragen.